1. Otomatik Form Oluşturmayın: Normalde, projeye eklediğiniz her bir form uygulama tarafından otomatik olarak oluşturulmak üzere ayarlıdır. Bunu dpr dosyasının kaynak kodunda bulunan Application.CreateForm ile görebilrisiniz. Her ne kadar bu size formlara erişirken büyük kolaylık sağlasa da uygulamanın ilk çalışma zamanını önemli derece de yavaşlatmaktadır. Bu yüzden formları otomatik olarak oluşturmayın. Sadece ihtiyacınız olduğunda dinamik olarak oluşturun. Çoğu zaman sadece ana formu otomatik olarak oluşturmanız kafi glecektir.
2. Mümkün Olduğunca Windows API’lerini Tercih Edin: Yapacağınız bir işlem için eğer Windows API’lerinde bu işi göre bir fonksiyon var ise, sakın ayrı bir fonksiyon yazmaya kalkmayın. Windows fonksiyonlarını kullanmak bizim için en hızlı yöntem olacaktır. Bu yüzden bir fonksiyon yazmadan önce Windows API’si içinde bu işi yapan başka bir fonksiyonun olup olmadığından emin olun.
3. Küçük Fonskiyonlar İçin “inline” Direktifini Kullanın: Yeni Delphi sürümleri “inline” direktifini desteklemektedir. “inline” kullanmak exe boyutunu artıracaktır. Fakat hız da artacaktır. Eğer küçük fonskiyonlarınız varsa veya büyük olsa da çok fazla yerde kullanılmayan fonksiyonlarınız varsa, fonksiyon veya prosedür tanımlamasından sonra “inline” direktifini kullanın.
4. Table yerine Query Tarzı Bileşenler Kullanın: TTable gibi bileşenleri mümkün olduğunca kullanmaktan çekinin. Bunun yerine TQuery veya TSqlQuery tarzı bileşenleri tercih edin.
5. FastMM Kullanın: FastMM projesi, normalde Delphi 2005 ile Delphi’ye dahil oldu. Eğer daha düşük versiyon kullanıyorsanız kesinlikle FastMM kullanın. D2005 ve yukarısı için de yeni güncellemeler oldukça faydası olacaktır. Daha fazla bilgi için FastMM’i google’da arattırın.
6. Kodlarınızı Yazarken Disiplinli Olun: Kodlarınızı yazarken değişken, sınıf, fonksiyon isimlendirmelerinde belli bir standarta uyun. Bıraktığınız kod yorumlarını daha sonradan bakacak mışsınız veya başka birisi projeyi devam ettirecekmişcesine yazın. Bu ve bunun gibi kendinize kurallar belirleyerek disiplinli bir şekilde kodlarınızı yazın. Bu size, daha sonradan programınızı bitirdikten sonra kolay bir optimizasyon imkanı sağlayacak. Tekrar kodlara dönüp baktığınızda disiplinli ve düzenli yazılmış bir kod göreceksiniz ve yavaş çalışan veya hatalı çalışan kısımları daha çabuk farkedip, kodunuzu optimize edebileceksiniz.
7. Basm İle Optimizasyona Gidin: Basm yani Delphi içinde assembler kullanarak bazı önemli yerleri optimize edebilirsiniz. Özellikle hızın çok önemli olduğu yerleri bu şekilde optimize edebilirsiniz. Bununla ilgili olarak  daha önceden burada bir şeyler karalamıştık.

Tabi bunlar dışında hızı etkileyen başka faktörlerin de olduğunu unutmayın. Fakat ilk etapta bu adımlara dikkat etmeniz, programlarınızdaki çalışma hızını önemli derece artıracaktır. Buradaki adımların çoğunun tek dez avantajı, exe boyutunun biraz artabilmesi. Fakat bu devirde kimse exe boyutunu çok önemsemiyor.

Benim aklıma 7 adım geldi fakat sizlerin de önerileri olursa lütfen yorum yazarak katkıda bulununuz.

Güncelleme: 07.03.2009: Bu maddelere ek olarak buradaki yorumda bulunan 3 maddeye daha göz atmanızı tavsiye ediyorum. Saadettin beye teşekkürler.

Fatih Tolga Ata © 2009